به گزارش ندای تجن_ گفتوگو با استاد محمد آذری، بنیانگذار و مدیر بنیادنیمروزسیستانیها از طرف یکی از فعالان رسانه برای ما ارسال شد که با هدف حمایت و کمک به ثبت ۵آبان به نام “روز ملی هندسه و تفکر علمی”بازنشر می کنیم.
خبرنگار: استاد آذری، لطفاً از طرح پیشنهادی بنیاد نیمروز برای ثبت روز ملی هندسه و تفکر علمی بفرمایید.
🔹 محمد آذری:
سیستان، سرزمین زال و رستم، همواره در تاریخ ایرانزمین، مرکز روشنگری، خرد، و دانایی بوده است. شهری بهنام سجستان یا سجِز (زابل امروزی)، در قلب این تمدن، روزگاری میزبان یکی از برجستهترین اندیشمندان جهان اسلام بود؛ مهندس احمد بن عبدالرحمان سجزی، دانشمندی که قرنها پیش از گالیله و کپرنیک، نظریه حرکت زمین را مطرح ساخت.
به پیشنهاد رسمی بنیاد نیمروز سیستانیها، تقاضا داریم روز ۵ آبان بهعنوان «روز ملی هندسه و تفکر علمی» در تقویم رسمی ایران اسلامی ثبت گردد؛ روزی که علم، خرد، و میراث ایرانی را پاس میدارد.
خبرنگار: چرا عدد ۵ آبان برای این مناسبت انتخاب شده است؟
محمد آذری:
🔷 چند دلیل روشن برای این انتخاب وجود دارد:
🔸 عدد ۵، نماد پنجضلعی منتظم و نسبت طلایی در هندسه است.
🔸 ماه آبان از واژه «آب/آپ» در اوستایی، نشانه خرد، شفافیت و حرکت است.
🔸 آبانماه پیوندی نمادین با سیالیت ذهنی، دانش، و روشنگری دارد.
🔸 و از همه مهمتر، ۵ آبان روزی فاقد مناسبت رسمی در تقویم فعلی است و ظرفیت ثبت ملی دارد.
خبرنگار: اهداف اصلی این نامگذاری چیست؟
محمد آذری:
⭕️ اهداف ما چندگانه است:
✅ ترویج «تفکر علمی» و هندسه در مدارس و آموزش رسمی
✅ الگوسازی از مفاخر علمی ایرانزمین برای نسل جوان
✅ احیای نام دانشمندان فراموششده ایرانی در تاریخ تمدن بشری
✅ معرفی سیستان بهعنوان مهد علم و اندیشه در ایران باستان و اسلام
✅ پیوند میان دانش، فرهنگ و هویت ملی
خبرنگار: لطفاً کمی درباره شخصیت علمی احمد بن عبدالرحمان سجزی توضیح دهید.
محمد آذری:
🔹 نام کامل: ابوسهل احمد بن عبدالرحمان سجزی
(متولد حوالی نیمه دوم قرن سوم هجری – وفات در اواخر قرن چهارم هجری)
🔹 محل تولد: شهر سِجِز (سیستان، ایران)
🔹 حوزههای تخصصی:
هندسه نظری و عملی
اخترشناسی و ریاضیات نجومی
طراحی ابزارهای علمی (ابزار دقیق نجومی)
مهندسی مکانیک و رصد ابزارها
♦️ خبرنگار: نوآوری بزرگ احمد سجزی چه بوده است؟
محمد آذری:
احمد سجزی اولین دانشمند جهان اسلام بود که نظریه حرکت زمین به دور خورشید را بهصورت علمی پیشنهاد داد.
ابزار نجومی خارقالعادهای بهنام آلهالسطوح (اسطرلاب دوار) را اختراع کرد.
تلاش کرد نظریههای زمینمرکزی ارسطویی را به چالش بکشد.
ابوریحان بیرونی درباره او میگوید:
«من اسطرلابی دیدم که احمد سجزی بر اساس حرکت زمین ساخته بود.»
خبرنگار: آیا آثار مکتوبی از او در دست است؟
محمد آذری:
بله، آثار متعددی از ایشان برجای مانده است:
📗 کتاب العمل بالاسطرلاب
📘 کتاب الاشکال الهندسیة
📙 رساله در حرکت زمین و نظریه افلاک
📜 مقالات علمی درباره ابعاد و اشکال اجسام و روشهای رصد
خبرنگار: منابع تاریخی درباره سجزی کداماند؟
محمد آذری:
منابع متعددی نام او را ثبت کردهاند از جمله:
ابوریحان بیرونی (الآثار الباقیه)
ابن ندیم (الفهرست)
جورج سارتون (Introduction to the History of Science)
دایرةالمعارف بزرگ اسلامی
و آثار اندیشمندان معاصر چون:
سید حسن صدری افشار، دکتر غلامرضا اعوانی، دکتر خدیوی، و دکتر ضیاء موحد.
خبرنگار: ثبت این روز چه دستاوردهایی برای کشور دارد؟
محمد آذری:
⭕️ دستاوردهای این نامگذاری در چند حوزه قابل طرح است:
آموزشی: ترویج هندسه، تفکر منطقی و روش علمی در مدارس و دانشگاهها
فرهنگی: بازشناسی هویت علمی ایرانزمین در کنار اسطورهها و ادبیات
علمی: افزایش توجه به ریاضیات، نجوم، مهندسی و ابزارسازی در ایران
بینالمللی: ارتقاء اعتبار دانشمندان ایرانی در تاریخ علم جهان
خبرنگار: برای گرامیداشت این روز چه برنامههایی در نظر دارید؟
محمد آذری:
⭕️ برنامههای پیشنهادی برای ۵ آبان:
مسابقات دانشآموزی طراحی اسطرلاب ساده
سخنرانی در دانشگاهها و مدارس با موضوع «سجزی و تفکر علمی»
معرفی کتاب و موشنگرافی زندگی احمد سجزی
کمپین رسانهای #سجزی #روزملیهندسه
اعطای «نشان سجزی» به معلمان یا دانشآموزان خلاق در هندسه
خبرنگار: سخن پایانی شما برای مخاطبان چیست؟
محمد آذری:
در پایان از همه عزیزان دعوت میکنیم:
فرهنگیان، دانشگاهیان، دانشآموزان، نخبگان و رسانهها در همراهی با این حرکت علمی، حامی ثبت این روز در تقویم ملی ایران باشید.
طراحان و هنرمندان نیز دعوت میشوند:
در فراخوان طراحی لوگو و نماد این روز شرکت کنند
و آثار خود را به آیدی بنیاد نیمروز سیستانیها ارسال نمایند:
@nimroozonline
عکس شاخص توسط هوش مصنوعی طراحی شده است.
- منبع خبر : دریافتی
