به گزارش ندای تجن_قسمت نخست یادداشت “مازندران؛ سرزمین فرصتهای گردشگری، در مسیر توسعه پایدار با رفع چالشهای حقوقی“که توسط دکتر بهرام عنایتی استاد دانشگاه و کارشناس فرهنگ و معماری و عباسعلی ییلاقی اشرفی کارشناس حقوق. به نگارش درآمده است را منتشر کردیم.
قسمت دوم یادداشت به این شرح است؛
نقش بانوان در صنعت گردشگری مازندران:
بانوان در صنعت گردشگری مازندران، بهویژه در زمینههای بومگردی، صنایعدستی، و ارائه خدمات محلی، نقش مهمی دارند که میتواند تأثیر بسزایی در اشتغالزایی و توسعه اقتصادی مناطق بومی داشته باشد.
با این حال، مشکلاتی مانند عدم دسترسی به تسهیلات بانکی، نبود بیمه برای مشاغل خانگی و محدودیتهای اجتماعی، مانع از رشد این بخش میشود.
راهکارهای تقویت حضور بانوان: تدوین سیاستهای حمایتی تبعیض مثبت برای توانمندسازی بانوان در صنعت گردشگری، ارائه تسهیلات مالی و بیمهای با شرایط آسان و متناسب با نیازهای مشاغل خانگی و بومگردی، و برگزاری دورههای آموزشی و کارگاههای تخصصی برای ارتقای مهارتهای بانوان در این صنعت و تسهیل دسترسی آنها به بازار کار و شبکهسازی با سایر فعالان.
رفع موانع فرهنگی و اجتماعی برای مشارکت فعالتر بانوان؛ در این حوزه با حمایتهای قانونی و ایجاد فضاهای امن و مناسب برای فعالیت آنها.
الگوهای بینالمللی و داخلی _ درسهایی برای مازندران:برخی از کشورها با اصلاح قوانین و نهادسازی مناسب، صنعت گردشگری خود را بهشکل مؤثری توسعه دادهاند:در اسپانیا، تمرکز بر تسهیل فرآیندهای صدور مجوز از طریق سامانههای آنلاین و ایجاد ساختارهای حمایتی قوی برای کسبوکارهای کوچک گردشگری، منجر به رشد چشمگیر این صنعت شده است. همچنین، قوانین حمایتی از راهنمایان تور و حفظ حقوق گردشگران در فضای آنلاین از نقاط قوت این کشور است. ترکیه نیز با سرمایهگذاری گسترده در زیرساختهای گردشگری، ارائه تسهیلات مالیاتی و مشوقهای سرمایهگذاری، و ایجاد مناطق ویژه گردشگری با قوانین تسهیلگر و حمایت از فعالان محلی، توانسته است جایگاه مهمی در بازار جهانی کسب کند. در ایران نیز، استانهایی مانند گیلان با ایجاد پنجره واحد برای تسهیل مجوزهای بومگردی، تجارب موفقی داشتهاند که میتواند الگوی مازندران و سایر استانها قرار گیرد.
درس کلیدی از این تجارب، ضرورت ایجاد هماهنگی بین نهادهای دولتی با رویکرد تسهیلگرانه، تسهیل فرآیندهای قانونی با تاکید بر شفافیت و سرعت، ارائه حمایتهای مالی و فنی هدفمند به فعالان بخش خصوصی بهویژه راهنمایان تور، بومگردها و بانوان، و تدوین قوانین بهروز در حوزه گردشگری الکترونیک و حمایت از حقوق گردشگران است.
پیشنهادات اجرایی برای بهبود گردشگری مازندران
تشکیل شورای عالی گردشگری استان: با حضور وکلا و نمایندگان دستگاههای اجرایی مرتبط، بخش خصوصی، فعالان گردشگری، نمایندگان راهنمایان تور و بومگردها و فعالان حوزه گردشگری الکترونیک برای هماهنگی سیاستها، رفع موانع قانونی و نظارت بر اجرای مصوبات.
راهاندازی سامانه جامع اطلاعات گردشگری: شامل اطلاعات جاذبهها، اقامتگاهها، خدمات، قوانین و فرآیندهای صدور مجوز با رابط کاربری چند زبانه و قابلیت پیگیری آنلاین درخواستها و ارائه خدمات پشتیبانی.
تدوین بستههای تشویقی برای سرمایهگذاران بومی: شامل تسهیلات مالی با نرخ بهره پایین و دوره بازپرداخت طولانی، معافیتهای مالیاتی در سالهای اولیه فعالیت، و پشتیبانی در توسعه زیرساختهای پایدار و سازگار با محیط زیست.برگزاری دورههای آموزشی تخصصی و کارگاههای توانمندسازی: با تمرکز بر ارتقای مهارتهای فعالان، راهنمایان تور، بومگردها و بانوان در زمینههای مختلف گردشگری، بازاریابی دیجیتال و حقوق گردشگری.
ایجاد سازوکارهای تسهیل دسترسی به تسهیلات مالی: با همکاری بانکها و صندوقهای حمایتی و ارائه ضمانتهای دولتی و ایجاد خطوط اعتباری ویژه برای فعالان گردشگری.
بهبود زیرساختهای گردشگری: از جمله حمل و نقل پایدار، اقامتگاههای متنوع و با کیفیت، و توسعه زیرساختهای فناوری اطلاعات و ارتباطات با جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی و تخصی بودجه دولتی با اولویت مناطق روستایی و کمتر توسعه یافته.
تسهیل مشارکت جوامع محلی: از طریق ایجاد تعاونیهای گردشگری محلی با ساختار حقوقی شفاف، تخصیص بخشی از درآمد گردشگری به توسعه جوامع محلی و مشارکت دادن آنها در فرآیندهای تصمیمگیری و مدیریت منابع گردشگری.
بهرهگیری از فناوریهای نوین: استفاده از هوش مصنوعی در نظارت بر کیفیت خدمات آنلاین، ارائه خدمات هوشمند و شخصیسازی شده به گردشگران، و پیادهسازی بلاکچین برای امنیت و شفافیت در تبادلات مالی، حفظ حریم خصوصی و مدیریت هویت دیجیتال گردشگران.
تدوین قوانین و مقررات مشخص و کارآمد برای حمایت از حقوق راهنمایان تور و بومگردها: با تعریف دقیق نقش، وظایف و حقوق آنها، تعیین تعرفههای منصفانه و ایجاد سازوکار نظارتی مستقل با مشارکت نمایندگان آنها.
تدوین سیاستهای حمایتی ویژه و ایجاد فرصتهای برابر برای توانمندسازی بانوان در صنعت گردشگری: شامل ارائه تسهیلات مالی، بیمه، برگزاری دورههای آموزشی تخصصی و ایجاد شبکههای حمایتی و منتورینگ.
نتیجهگیری:مازندران با جاذبههای طبیعی و فرهنگی بینظیر خود میتواند بیش از این به یکی از مقاصد برجسته و بیبدیل گردشگری کشور تبدیل شود. با این حال، برای تحقق این هدف والا نیاز به اصلاحات جدی و همهجانبه در نظام حقوقی و اجرایی، حمایت قاطع و هدفمند از تمامی فعالان این حوزه بهویژه راهنمایان تور، بومگردها و بانوان، توسعه زیرساختهای پایدار و هوشمند و بهرهگیری نوآورانه از فناوریهای نوین است.
اجرای دقیق، پیگیرانه و با پشتوانه قانونی این پیشنهادات میتواند ضمن ایجاد فرصتهای شغلی پایدار، رونق اقتصادی فراگیر و توسعه پایدار، مازندران را به جایگاه واقعی و بینظیر خود در صنعت گردشگری کشور و حتی در سطح بینالمللی برساند.
منابع و مستندات:قانون توسعه صنعت گردشگری
قانون حمایت از میراث فرهنگی و صنایعدستی.
منشور جهانی اخلاق گردشگری –
UNWTOLowe, P. et al. (1999). Participation in Rural Development , European FoundationYarwood, R. (2002). Parish Councils and Rural Governance , Journal of Rural Studies
گزارشهای رسمی وزارت میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری ایران تجارب قانونی کشورهای اسپانیا، استرالیا، ترکیه و ایتالیا




