به گزارش ندای تجن– مهارت عنصر کلیدی برای انجام هر کاری است بهطوری که در برخی مشاغل اگر مهارت لازم را نداشته باشی حتی مجوز ورود به آن را دریافت نمیکنی، متولی آموزش مهارت در کشور بر عهده سازمان آموزش فنی و حرفهای است سازمانی که گاهی بار آموزش سایر نهادها را علیرغم کمبود بودجه بر دوش میکشد اما توانسته آرام به سمت جلو قدم بردارد.
«سید بهنام مهردل» مدیری از بدنه سازمان آموزش فنی و حرفهای است که به مدت 9ماه است مسئولیت اداره کل آموزش فنی و حرفهای مازندران را بر عهده دارد.
باهدف آشنایی بیشتر با چالشها، نقطهنظرات و عملکرد ایشان، گفتوگویی با مهردل انجام دادیم که میتوانید در متن زیر بخوانید:
- جناب مهردل در ابتدا درباره طرح تابستانه اداره کل آموزش فنی و حرفهای مازندران توضیح دهید
مراکز آموزش فنی و حرفهای در سطح استان بسته وِیژه مهارتآموزی برای تابستان در نظر گرفتند همانطور که میدانید از 19 گروه هدف ما، 2گروه دانش آموزان و دانشجویان هستند
در طول مدت 3ماهه تعطیلات تابستان ما بیستر سعی می کنیم تا انگیزه مهارت آموزی را درروحیه آنان ایجاد کنیم برای همین دوره هایی برای رشد تفکر فنی برای این قشر می گذاریم البته بگویم که آموزش فنی و حرفهای اهداف بالاتری دارد و پر کردن اوقات فراغت جزو وظایف ما نیست چون منابع ما محدود است و هدف ما تمرکز برروی ایجاد علاقه مندی در نوجوانان و جوانان است در همین راستا 23رشته جدید در لیست آموزش قرار دادیم.
اعتقاد دارم که در موضوع آموزش مهارتهای سخت هم در آینده ممکن است ضعف ایجاد شود؛ چون بیش از اندازه بر روی مهارت نرم تمرکز کردیم باتوجهبه اینکه مهارتهای نرم با کمک هوش مصنوعی و تکنولوژی روزرشد کردند؛ اما مهارتهای سخت هنوز به قدرت بدنی و انگیزه انسان وابسته هستند برای همین میخواهیم بر روی مهارت سخت نیز تمرکز کنیم.
هدف ما مهارتافزایی و ایجاد اشتغال است تا بستههایی آموزشی به دانشآموزان و دانشجویان پیشنهاد دهیم تا در طول 100 ساعت آموزش بتوانند آن مهارت را بیاموزند .
در راستای ترویج مهارتآموزی به بسیاری از دانشگاهها پیشنهاد دادیم تا دوره کارآموزی خود را در مراکز آموزش فنی و حرفهای بگذرانند آنان هم استقبال کردند و در تلاش برای توسعه این بخش هستیم.
- جناب مهردل شما جزو مدیرانی هستید که بهصورت شفاف به بیان چالشها میپردازید و درصدد پیداکردن راهحل علمی برای مسائل برمیآیید برای جذب منابع مالی و حمایت مسئولان چه سیاستی را دنبال میکنید؟
در کل کشور بیش از 4 هزار کارگاه و در مازندران بیش از 180 کارگاه داریم در سال های متوالی دولت ها برروی این کارگاه ها سرمایه گذاری کردند و هم اکنون هزینه نگهداری کارگاه ها را نداریم
تمرکز ما بیشتر بر روی ارتباط با اتاق اصناف و کارخانهها هست تا به سمت استانداردهای وِیژه برویم بهعنوان نمونه اگر یک کارخانه تراشکار میخواهد با آموزش روشهای جدید و زمان کمتر جوانان را به سمت اشتغال در کارخانهها سوق دهیم
در همین راستا تعداد 140 مرکز جوارکارگاهی تاسیس کردیم که حدود 63میلیارد تومان آورده آن ها برای آموزش فنی و حرفهای بود
اقدام دیگر ما همکاری با آموزشوپرورش با عنوان انجام طرح «هم نوا» بود که بهصورت سراسری در کشور انجام شد در این طرح امکانات دو طرف اداره کل آموزش فنی و حرفهای و اداره کل آموزشوپرورش در اختیار همدیگر قرار گرفتند و به تعداد 7 هزار و 300 نفر آموزش دادیم.
تعداد 2 هزار و 500 آموزشگاه آزاد فنی و حرفهای در سطح استان داشتیم که پس از دریافت مسئولیت با بررسی عملکرد آنان متوجه شدیم که تعداد 610 اموزشگاه اصلا پس از دریافت مجوز آموزش ندادند و پروانه آنان را باطل کردیم در حال حاضر تعداد 410 اموزشگاه غیرفعال هستند که در حال شناسایی هستیم تا در صورت غیرفعال بودن، پروانه آنان را باطل کنیم.
درگذشته همکاری میان آموزشگاههای آزاد و مراکز فنی و حرفهای اینگونه بود که آموزشگاههای خصوصی بر روی آموزش مهارتهای نرم تمرکز داشتند و آموزش مهارتهای سخت باتوجهبه پرهزینه بودن بر عهده اداره کل آموزش فنی و حرفهای بود
اما هم اکنون به آموزشگاههای فنی و حرفهای گفتیم با مراکز صنعتی قرارداد همکاری ببندند ازطرفی با دانشگاه مازندران که همینجا از جناب صالحی مدیریت مجموعه تشکر میکنم قرارداد پژوهشی امضا کردیم ودر ابتدا با نیازسنجی و تقسیمبندی استان به 6 قطب، دانشگاه
بهصورت میدانی نیازهای کارخانههای هر منطقه را به دست آورد و در ادامه مشخص کرد که در طول 3 تا 4 سال آینده به کدام سمت برویم و کمبود و نیاز هر شهرستان چه هست واین اقدامات کاملا علمی در حال انجام است.
- بهخاطر دارم که زمانی سیاست سازمان ارائه مجوز آموزشگاه فنی و حرفهای بهصورت فوری و بدون بررسی لازم بود، درگذشته بیشتر آموزشگاهها از این موضوع ناراضی بودند در حال حاضر وضعیت چطور است؟
بله طرح ارائه مجوز بهصورت سراسری در کشور به اجرا درآمد؛ اما همین موضوع سبب شد تا آموزشگاههای قدیمی ضرر کنند و بخشی هم کنار بروند.
جالب است بدانید که 86 درصد از تعهدات آموزشی استان را تنها 10 درصد از آموزشگاههای ما عملی کردند این آمار مهمی است در حالی که حدود 63درصد از آموزشگاههای ما زیر 10نفر آموزش دادند و بیشترین تعهد ما آموزش آرایش و پیرایش بود، در واقع ما به روح مهارت کمتر و به زیبایی مهارت بیشتر اهمیت دادیم.
در سال گذشته 14درصد از تعهدات آموزشی را بخش دولتی و 86 درصد از تعهدات را شرکای اجتماعی و بنگاه های اقتصادی انجام دادند از طرفی تعداد 40کارخانه در بحث کنفدراسیون مهارت به ما پیوستند
در زمان تحویل این مسئولیت، اداره کل آموزش فنی و حرفهای استان از نظر رتبه در سطح کشور دارای رتبه 21 بود و در شهریورماه به رتبه 19 ودر مدت نه ماهه رتبه 8 را به دست آوردیم هم اکنون نیزوضعیت رتبه ادارات کل در کشور درحال بررسی است احساس می کنم رتبه خوبی داشته باشیم و این رتبه کاملا علمی و براساس کیفیت هست نه کمیت.
- موضوع دیگر درباره نحوه فعالیت آموزشگاههای آزاد فنی و حرفهای است گاهی دیده میشود که آنان به کارآموزانی که در کلاس شرکت نمیکنند گواهی آموزشی میدهند و نظارت بر روی آنان ضعیف است شما چه نظری دارید؟
در زمان مسئولیت برای نخستینبار در کل فعالیت آموزش فنی و حرفهای، آموزشگاهها را رتبهبندی کردیم و بیش از 300 تذکر اصلاحی به آموزشگاهها و بیش از 300 تذکر اصلاحی به مراکز فنی و حرفهای دادیم
رتبهبندی هیچوقت انجام نشده بود؛ اما هم اکنون با رتبهبندی متوجه شدیم که هر کسی صاحب مهارت هست ما موظف به برگزاری آزمون برای او هستیم
یکی از چالشها این بود که آموزشگاهها به اداره کل میگفتند وقتی شما از کارآموزان آزمون میگیرید آنان به سمت آموزشگاه خصوصی نمیآیند درحالیکه ما بهعنوان متولی سنجش مهارت باید چنان آزمون بگیریم که فردی نخوانده باشد مجبور شود به آموزشگاه برود تا آموزش ببیند اگر اینجا را سخت بگیریم آموزشگاه مجبور به ارائه آموزش درست است.
در واقع نظام استادشاگردی بیش از 80 درصد مشاغل را پاسخگو هست اما رشته های دانشگاهی 800 شغل را جوابگو هست در فنی و حرفهای 7هزار رشته داریم که به صورت عملی 3هزار رشته آموزش می دهیم ما فاصله زیادی با شغل های دنیا داریم و بنگاه های اقتصادی خودشان در حال آموزش هستند.
در ابتدا دانشگاه آموزشمحور بودند سپس پژوهشمحور و مهارتمحور شدند و هم اکنون اشتغالمحور هستند، برخی دانشگاهها به سمت ساخت مشاغل جدید میروند؛ اما چقدر دانشگاههای ما این اقدام را انجام میدهند
سازمان فنی و حرفهای مانند آموزشوپرورش یک نظام است؛ اما در عمل 17 دستگاه دارند با ما موازی کاری می کنند و 30 درصد از منابع را هدر می دهند وقتی آموزش فنی در قالب نظام برود متولی هر بخشی کاملا مشخص می شود
در حال حاضر 95 درصد از منابع مالی در دست آموزش و پرورش و دانشگاه ها هست چرا ما باید خلائ آموزشی آنان را جبران کنیم
گروه هدف ما «نیتها» هستند افرادی که نه آموزش میبینند و نه کار میکنند متأسفانه 65درصد از بانوان جزو نیتها هستند و شناسایی آنان هم سخت است و نیاز به فرهنگ مهارتآموزش دارد.
متأسفانه، هیچ نظام آموزشی به سراغ این نیتها نرفت؛ اما ما میخواهیم برویم شناسایی آنان سخت هست و باید در موضوع فرهنگ مهارت با همکاری رسانهها کار کنیم.
- همکاری شما با اداره کل صداوسیما چگونه است؟
با اداره کل صداوسیما همکاری داریم و بسیار کمک کردند اما نیاز به فعالیت بیشتر داریم و صداوسیما باید فرهنگ مهارت را با ساخت فیلم درباره افراد کارآفرین ترویج دهد
- مجمع خیرین توسعه مهارتآموزی استان چقدر به شما مساعدت کرد؟
از طرف خیرین مهارت در مازندران بیشترین کمک در سطح کشور معادل 18 میلیارد تومان داشتیم که به اندازه 80درصد از کمک خیرین در کل کشور بود.
از خیرین دعوت میکنم در انجام کار خیر و ترویج مهارتآموزی یاری رسانند؛ چون این مهارتآموزی بهصورت زنجیروار ادامه مییابد بهطوری که هر فرد با یادگیری مهارت آن را به فرد دیگری آموزش میدهد و باقیات و صالحات برای زندگی خیر میشود
- طرحهای سرمایهگذاری در آموزش فنی و حرفهای چطور اجرا میشود؟
در اداره کل آموزش فنی و حرفهای در قالب طرح سرمایهگذاری به مدت 20 سال زمین در اختیار افراد می گذاریم تا به صورت مدل کسب و کارB2B و مشارکتی با آنان همکاری داشته باشیم.
- سؤالات ما به پایان رسید هر موضوعی که به نظر شما دارای اهمیت است و در سؤالات نبود، بفرمایید
در طول این مدت رتبه نخست را در بخش آموزش به افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی «ره» و رتبه دوم را در آموزش زندانیان به دست آوردیم که برای نخستینبار همه آزمونها در زندان آنلاین برگزار میشود.
برای نخستینبار به تعداد 520 نفر از طلاب اموزش مهارتی دادیم و به عنوان سفیر مهارت از انان استفاده کردیم کسب رتبه دوم در مسابقات ملی مهارت و ارتقای 13 پله دستاورد ارزشمندی برای ما بود از طرفی 130کارگاه آموزشی یک روزه رایگان با همکاری مربیان ماهر برگزار کردیم.
این را بگویم که مربیان ما توانمند و دارای تجربه هستند بهطوری که با دو ماه آموزش به کارآموزان توانستند آنان را برای مسابقات مهارتی کشور آماده کنند پس از اعزام نیز تعداد 41 نفراز کارآموزان مدال و 7نفر مدالیون گرفتند و از تعداد 21 نفر 11نفر به اردوی مسابقات جهانی مهارتی 2026 دعوت شدند که اعزام 4نفر قطعی شده است.
برای نخستینبار در بخش جذب اعتبار مسئولیت اجتماعی اقدام کردیم و حدود 13 میلیارد ازشرکت های خارج استان منابع مالی دریافت کردیم و تعداد11کارگاه مهارت نوین با منابع مالی مسئولیت اجتماعی تجهیز کردیم.
نخستین هنرستان دریایی در نوشهر را با مشارکت نیروی دریایی ارتش دانشگاه امام خمینی نوشهر و آموزشوپرورش انجام دادیم که اقتصاد دریا را آموزش میدهد.
برگزاری نمایشگاه کارافن و همکاری با شرکت دیجیکالا برای فروش محصولات کارآموزان بخش دیگری از فعالیت ما برای حمایت از کارآموزان و اشتغال آنهاست.
مرکز آموزش فنی و حرفهای در شهرستان نور بهصورت تخصصی 4 کارگاه آموزشی در حوزه نصب پنل خورشیدی و استفاده از این انرژی برگزار کرد.
برای نخستینبار در خاورمیانه آموزش فنی و حرفهای در صنعت ورزش ورود کرد و 57 استاندارد آموزشی توسط مربیان نوشته شد و برای توسعه و آموزش رشتههای مرتبط گردشگری نیز به مراکز رامسر و هتلداری حدود 11 میلیارد اعتبار اختصاص یافت که 7 میلیارد دریافت کردیم.
لازم است بگویم که تعداد 11 مرکز چارت سازمانی نداشتند که همه شهرستان ها دارای چارت سازمانی شدند و 100 پست جدید ایجاد و 80پست ارتقا یافتند.
42 پست به 50درصد ارتقا یافت که در افزایش میزان حقوق پرسنل تاثیرگذار است و در همه مراکز پست رئیس مرکز به مدیر که معاون مدیرکل است، ارتقا یافتند که تعداد 13مرکز به معاون مدیرکل ارتقا یافتند.
تعداد 2 مرکز نیز برای نخستین بار هیات امنایی شد که تجربه نخست ماست و می خواهیم تعداد آنان بیشتر شود تا مشارکت مردمی را جذب کنیم.
تعداد 33 نفر از مربیان باتجربه در بخش اداری بودند که به سر پست خود بازگشتند و همین اقدام سبب شد تا 2 مرکز در نکا که دارای بهترین کارگاه آموزشی بودند با کمک آنان دوباره راه بیفتد.
برای نخستینبار اضافهحقوق کارکنان را بر اساس میزان عملکرد آنان پرداخت کردیم که سبب شد تا بهبود عملکرد در اداره کل داشته باشیم.
این اقدامات با همکاری مربیان و کارکنان زحمتکش انجام شد که در همینجا از آنان سپاسگزارم و امیدوارم بر رشد و توسعه آموزش مهارتی در استان بیفزاییم.
نداکلائی
