ندای تجن؛ یادداشت_. خدیجه برارنژاد،روانشناس و روان درمانگر بالینی کودک و نوجوان:در این روزها که سایه جنگ بر زندگی خانوادههای ایرانی افتاده، کودکان بیش از همیشه به حضور آرام و اطمینانبخش والدین نیاز دارند در شرایطی که خودِ والدین نیز نگران و بیقرارند، این پرسش مهم پیش میآید:
چگونه وقتی خودمان در دل بحران هستیم، میتوانیم والدِ امن فرزندانمان باقی بمانیم؟
والدگری امن یعنی چه؟
والد امن به معنای والد بینقص یا فاقد ترس نیست؛ بلکه کسی است که میتواند اضطراب خود را بشناسد، آن را مهار کند و در عین تجربه ترس و خستگی، برای کودک منبعی از ثبات، آرامش و اطمینان باشد.
کودک برای رشد روانی سالم، بیش از هر چیز به احساس امنیت در ارتباط با والدینش نیاز دارد نه به شرایط ایدهآل، نه به پاسخهای کامل، بلکه به حضور آرام، قابلاعتماد و مهربان.
با توجه به این نکات در ادامه به ارایه راهکارهایی خواهیم پرداخت
. ۱. احساسات خود را بشناسید و مدیریت کنید
اگر خودتان آشفتهاید، ابتدا مراقب حال خود باشید. استفاده از تکنیکهای تنفس عمیق، نوشتن احساسات، یا حتی گفتوگو با یک دوست یا مشاور میتواند به شما کمک کند تا به کودک انتقالدهنده اضطراب نباشید.
۲. مراقب فضای رسانهای خانه باشید
کودکان با شنیدن واژههایی مثل حمله، کشته،خطر دچار آشفتگی میشوندحتی اگر وانمود کنند نمیشنوند. بهتر است در حضور کودک، اخبار جنگی دنبال نشود یا در حد محدودی باشد
.۳. روتینهای ساده اما ثابت را حفظ کنید
وعدههای غذایی منظم، زمان خواب، بازی، و حتی روشن کردن چراغ خواب، حس پیشبینیپذیری را برای کودک ایجاد میکند. در شرایط بیثباتی بیرونی، ثبات در خانه بسیار آرامشبخش است.
۴. به سوالات کودک با صداقت و آرامش پاسخ دهید
کودک نیاز دارد بداند چه اتفاقی افتاده، اما نه با جزئیات وحشتناک.مثلاً بگویید
«گاهی کشورها با هم مشکل پیدا میکنن، اما ما الان در خانه امن هستیم و من ازت مراقبت میکنم».
۵. تماس بدنی و ارتباط عاطفی را بیشتر کنید ؛
بغل گرفتن، نوازش کردن موها، دست گرفتن کودک یا نشستن کنارش هنگام خواب میتواند آرامکنندهتر از هزاران جمله باشد. در بحرانها، لمس ایمن و مهربان نیرویی بسیار شفابخش دارد.
۶. به کودک اجازه ابراز احساسات بدهید
اگر کودک ترسید، گریه کرد، یا درباره مرگ و جدایی صحبت کرد، واکنش تدافعی نشان ندهید. نگویید: چیزی نیست یا گریه نکن بگویید: میفهمم ترسیدی… من اینجام.
۷. فعالیتهای آرامکننده خانوادگی انجام دهید
با هم نقاشی بکشید، قصه بگویید، نان بپزید یا با صدای آرام موسیقی گوش کنید. این کارها سادهاند، اما در بازسازی حس آرامش و پیوند خانوادگی بسیار مؤثرند.
۸.خودمراقبتی را جدی بگیرید
شما هم به استراحت، تخلیه هیجانی، ارتباط با دوستان یا حتی چند دقیقه سکوت نیاز دارید. وقتی حال شما بهتر باشد، کودک شما هم احساس بهتری خواهد داشت.
سخن پایانی:
در شرایط پرچالش و پرتنش امروز، مهمترین کاری که والدین میتوانند انجام دهند، حضور مستمر و آگاهانه در کنار فرزندانشان است. این حضور نه تنها به کودکان احساس امنیت میدهد، بلکه به والدین نیز کمک میکند تا خود را قویتر و مقاومتر احساس کنند
. یادتان باشد، هیچ پدر و مادری کامل نیست و همه ما گاهی ضعف داریم؛ اما این تلاش مداوم برای محافظت و حمایت، پایهگذار سلامت روان و تابآوری فرزندانمان در آیندهای روشنتر است. با همدلی، صبر و مهربانی، میتوانیم این روزهای دشوار را پشت سر بگذاریم و چراغ امید را در دل خانوادهها روشن نگه داریم.
