ندای تجن- با تأسف هر از گاه شاهد آنیم که بخش اعظمی از جنگلهای هیرکانی که در قامت یک ظرفیت ارزشمند ملی و بین الملی که از نادرترین تیپ جنگلهای پهن برگ باستانی جهان با قدمت میلیون ها سال بشمار آمده و از دل دوره های یخبندان کره زمین و تغییرات اقلیمی بسیار جان سالم بدر کرده است، سالهاست که در آتش ناکارآمدی و عدم وجود اراده و نگاهی مسئولانه به مقوله حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی بعنوان امانتی ملی و ارزشمند و متعلق به نسلهای حال و آینده، به تلی از خاکستر تبدیل میشوند.
جوامع محلی و دوستداران و دغدغه مندان و تشکلهای حوزه محیط زیست و منابع طبیعی کشور بارها به نتایج و عواقب بی توجهی و عدم وجود اراده و نگرشی مسئولانه در نهادهای متولی به مقوله محیط زیست و منابع طبیعی در جای جای کشور هشدار داده اند اما دریغا که گوش شنوایی نیافتهاند.
پر واضح است که فاجعه جنگل الیت و دلیر چالوس که طی آن بمدت ۲۰ روز و اندی بکرترین مناطق جنگلهای هیرکانی در آتش انفعال مدیریت بحرانِ کشور و سایر نهادهای استانی و کشوری مرتبط و در زیر نگاه آنان ذغال شد، آخرین حادثه این ماجرای پر آب چشم نخواهد بود.
در این نبرد ۲۰ و اندی روزه با آتش، جوامع محلی در کنار فعالان و تشکلهای حوزه محیط زیست و منابع طبیعی از تمامی پهنه ایران زمین سرازپا نشناخته و با دستان خالی و هزینه شخصی بسوی جنگلهای چالوس رهسپار شدند، درحالیکه این سرمایه گرانقدر اجتماعی هرگز به چشم نیامد. نه قدر دانسته شد و نه بنحوی شایسته مدیریت و از آن بهره گیری شد، که اگر طی فراخوانی از ابتدا تنها از ظرفیت همین نیروهای داوطلب استفاده میشد ، شاهد خاموش شدن آتش در ساعات اولیه بودیم و نیازی به اقدام دیرهنگام مدیریت بحران همراه با هزینه سنگین عملیات هوایی اطفاء حریق نبود.
ریاست سازمان مدیریت بحران کشور مدعیست که توانمندی آنها در مهار بحران بحدیست که ظرفیت کمک به کشورهای دیگر در عرصه بین المللی را خواهند داشت، حال آنکه اگر یاری کشورهای همسایه و همراهی میدانی جوامع محلی و سمن ها و فعالان حوزه محیط زیست و منابع طبیعی کشور در کنار محیطبانان و جنگلبانان غیرتمند و دولت محلی بدون امکانات نبود، اکنون شعله های آتش عرصه های طبیعی طالقان را در مینوردید که از این بابت مراتب قدردانی خود را از این عزیزان اعلام میداریم.
با اینحال شبکه تشکلهای حوزه محیط زیست و منابع طبیعی مازندران امیدوار است این اتفاق نقطه عطفی در مسیر تغییر نگرش مسئولان استانی و کشوری به موضوع محیط زیست و منابع طبیعی کشور باشد تا پس از این دیگر شاهد تعلل و انفعال و اقداماتی چنین دیرهنگام در موضوع حفاظت از انفال و دارایی های ملی و ترک فعل متولیان امر در لحظات وقوع بحران نباشیم.
فراموش نکنیم که جنگلهای هیرکانی میراثیست چند میلیون ساله که حفاظت از آن تنها یک وظیفه اداری نیست بلکه تعهدیست تاریخی در قبال نسلهای آینده.
از این رو شبکه تشکلهای حوزه محیط زیست و منابع طبیعی مازندران بنمایندگی از جامعه محلی و ذینفعان و تشکلهای حوزه محیط زیست و منابع طبیعی استان، پیشنهادات خود را جهت پیشگیری از وقوع و تکرار حوادثی همچون فاجعه جنگل الیت بشرح ذیل اعلام میدارد:
ـ از نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی تقاضا داریم بمنظور بازدارندگی و پیشگیری از وقوع آتشسوزی های بیشتر با قید فوریت افروختن آتش در جنگلها و مراتع و سایر عرصه های طبیعی و ملی کشور معادل تهدید امنیت ملی شناخته و در قوانین لحاظ و تعبیه شود.
ـ تامین هواپیما و بالگرد و پهپادهای تخصصی اطفاء حریق متناسب با پهنه بندی کارشناسی و تقسیم بندی اکولوژیک جنگلهای کشور و استقرار فوری آنان در نزدیک ترین مکان مناسب همراه با تعیین و پیشبینی منابع آب جهت آبگیری هر چه سریعتر.
ـ افزایش تعداد مقرهای محیطبانی ها و جنگلبانی ها در مناطق جنگلی همراه با افزایش نیروهای محیطبان و جنگلبان و تجهیز این مراکز و مقرها با وسایل و لوازم پایش آنلاین و ابزار اطفاء حریق مناسب.
ـ استفاده از ظرفیت نیروهای داوطلب و جوامع محلی بویژه فعالان و تشکلهای حوزه محیط زیست و منابع طبیعی و آموزش و تجهیز آنان با لوازم اطفاء حریق، همراه با ساماندهی و تجهیز و استفاده از ظرفیت جمع کثیری از داوطلبانی که از سایر مناطق جهت امدادرسانی در محل حادثه حضور می یابند.
ـ توسعه و نهادینه کردن سیستم پایش و هشدار زودهنگام از طریق رصد و پایش و مانیتورینگ مدام هوایی سطح عرصه های منابع طبیعی و جنگلها با استفاده از پهپاد و بالن و ماهواره و ایجاد اپلیکیشن یا سامانه گزارش دهی مردمی.
ـ جلب مشارکت سمن ها و همیاران محیط زیست و منابع طبیعی جهت کمک به محیطبانان در حفاظت و نجات زیستمندانی که حین فرار از مناطقی که دچار حریق شده اند احتمال شکارشدنشان توسط افراد فرصت طلب وجود خواهد داشت.
ـ مسدود سازی مسیرهای فرعی جنگلی که سابقاٌ تنها جهت پارسل بندی و استحصال چوب احداث شده اند و ممنوعیت ورود فردی یا جمعی اشخاص و هرگونه وسایل نقلیه موتوری اعم از انواع خودرو بویژه خودروهای آفرودی و شاسی بلند و انواع موتورسیکلت به داخل عرصه های طبیعی و جنگلی و راهنمایی و هدایت و تشویق گردشگران به استفاده از پارکهای جنگلی جهت تفرج، یا شرکت در اکوتورهای مجاز و ضابطه مند بجای حضور بدون نظارت فردی یا جمعی در مناطق جنگلی.
ـ تشکیل هیئت حقیقت یاب و بررسی علل آتش سوزی ها در عرصه های طبیعی و جنگلها و پایش مداوم مناطق مورد اشاره و در صورت وجود عامل انسانی تعقیب قضایی و مجازات عوامل حقیقی یا حقوقی احتمالی و همچنین تعقیب قضایی و مجازات مسببینی که احیانا با ترک فعل یا تعلل در انجام وظیفه و عدم اقدام بموقع سبب گسترش آتشسوزی در عرصه های طبیعی و جنگلها بویژه جنگل الیت شده اند.
ـ تشکیل فرماندهی واحد و سازو کار واکنش سریع در استانهایی که در گیر موضوع آتشسوزی جنگل ها و عرصه های طبیعی میباشند.
ـ استفاده از ظرفیت دهیاری ها و شوراهای اسلامی روستاهای واقع شده در مناطق جنگلی و عرصه های طبیعی کشور همراه با آموزش و تجهیز آنها جهت مشارکت در عملیات اطفاء حریق.
ـ تدوین توافقنامه چندجانبه با کشورهای منطقه جهت امدادرسانی از طریق پشتیبانی هوایی، لجستیکی، تکنیکی و نیروی انسانی متخصص و ورزیده.
ـ طراحی پروتکلهای حقوقی و هماهنگی با سازمان های بین المللی جهت استفاده از ظرفیت نهادهای بینالمللی، مثل کمکهای فنی، استانداردها، پهپادها، تصاویر ماهواره ای و سایر امکانات GIS و سازوکار های اضطراری. *«شورای هماهنگی و نظارت شبکه تشکلهای حوزه محیط زیست و منابع طبیعی مازندران»*
- منبع خبر : تشکل های حوزه محیط زیست استان
